Borsa İstanbul 100 Endeksi geçtiğimiz haftalarda, aylarda yurtdışı piyasalardan olumlu ayrışmıştı. Bu durumu, Dow Jones ile XU100'ü aynı grafik üzerinde karşılaştırmalı bir şekilde gösterdiğim aşağıdaki grafikte açıkça görebiliyoruz. Grafikte mavi renkteki çizgi XU100, siyah renkteki çizgi ise Dow Jones endeksine ait. Özellikle Mayıs ayından itibaren ise, Borsa İstanbul 100 Endeksi de yurtdışı piyasalardaki satış dalgasından, "sınırlı bir ölçüde" etkilenmeye başladı. Peki ne oldu da, XU100 daha önce olumlu ayrıştı; ne olmaya başladı da yurtdışındaki satışlardan sınırlı da olsa daha fazla etkilenmeye başladı? 

Dow Jones vs XU100

 

Borsa İstanbul'un Mayıs 2022'ye Kadar Yurtdışı Piyasalardan Olumlu Ayrışmasının Sebepleri 

Bildiğiniz gibi XU100'de geçtiğimiz yılın sonlarında hızlı bir yükseliş trendi başladı. Bu trendi sağlayan üç temel gerekçe vardı:

  1. TCMB'nin düşük politika faizi uygulamaya devam etmesi
  2. Döviz kurundaki sert yükseliş
  3. Yüksek enflasyon beklentisi
  4. Borsa İstanbul'da yabancı oranının çok düşük olması

Faizlerin düşük seviyede kalması, hatta negatif reel faiz yatırım alternatiflerinin de sınılanmasına ve paranın çoğunlukla borsaya ve gayrimenkule gitmesini sğladı.

Diğer taraftan, özellikle döviz kurundaki yükseliş ve sonucunda ortaya çıkan yüksek enflasyon, ekonominin geneli için hiç de olumlu bir iklim oluşturmaz. Hisse senedi piyasasına ise en azından "nominal değerler" açısından bakıldığında olumlu yansıması beklenir (ekonomik durgunluk ya da küçülme yaşanmıyorsa). Sebebi çok basit aslında, şirketler yüksek enflasyon ortamında cirolarını artırırlar. Kâr rakamları da bu doğrultuda "nominal" olarak yükselir. Bu da hisse senedi fiyatlarına yansır. Ama dikkat edin, "nominal" kelimesini birkaç yerde özellikle vurgulamaya çalıştım. Yani enflasyondan arındırıldığında bir şirketin kârı belki de azalıyordur, nominal değerler yükselirken. Bu durum aslında bu tarz şirketler için oldukça kötü bir haberdir ama dedim ya nominal değerler artıyordur. 

Beklenen enflasyonun yüksek seyri devam ederken, enflasyonla mücadelede TCMB'nin faiz oranlarında değişiklik yapma yolunu seçmemiş olması nedeniyle de düşük faiz, negatif reel faiz devam etmekteydi, hâlâ da devam ediyor. İşte özellikle ABD piyasalarında FED'in faiz artışlarına devam etmesi hisse senedi piyasasında satış baskısı yaratırken bizde benzer bir durum söz konusu değildi, değil.

Döviz kurunda yükselişin devam etmesi diğer taraftan, Borsa İstanbul'daki hisse fiyatlarının dolar bazında çok düşük seviyelere gelmesini desteklemiş oldu. Gerçi, borsamızda yabancı yatırımcı oranının çok düşük seviyelerde olması ve şimdi bile yabancıların çıkış yapmaya devam ediyor olmaları düşünüldüğünde endekse dolar bazında bakmak çok da doğru olmayabilir. Ama yabancı yatırımcı girişlerinin başlayacağı bir dönem (aşağıda bu konudaki beklentimi yazacağım) için dolar bazında takip etmeye de gerek var diye düşünüyorum. Bununla birlikte, özellikle çok yüksek kârlar açıklayan bankaların hisselerinin de yabancı ortakları tarafından geri alınmaları da endeksteki yükselişe destek vermiştir. Aşağıda XU100'ün dolar bazındaki haftalık grafiği gösterilmiştir.

Borsa İstanbul'da yabancı oranının çok düşük olması ise, borsamızın yurtdışı piyasalardan olumlu ayrışmasının bir diğer sebebi olarak gösterilebilir. Zira, yurtdışı piyasalarda satılşların arttığı bir dönemde, bizim borsamızda da satış yapacak yabancı oranı tarihi dip seviyelerinde.

 

XU100 Uzun vadeli Dolar Bazında Grafiği

 

 

Bütün bunlar devam ederken, Ukrayna Savaşı'nın aslında Türkiye ekonomisine olumsuz yöndeki etkisinin çok fazla olması beklenirdi. Birkaç sebep yüzünden:

  1. Türkiye'nin hem Rusya hem de Ukrayna ile ticari ilişkilerinin zarar görmesi
  2. Enerji fiyatlaındaki sert yükselişler
  3. Özellikle gıda olmak üzere, emtia fiyatlarındaki sert yükselişler (örn: buğday fiyatlarındaki ani sıçrayış)
  4. Türkiye'nin turizm gelirlerinde savaş nedeniyle azalma

Bu faktörler dikkate alındığında savaşın başladığı ilk zamanlarda Borsa İstanbul'da savaş öncesinde yaşanmış olan yükselişin yerini yatay bir piyasa bıraktığını görüyoruz. Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna arasında dengeli bir politika izlemesi, Rusya'ya AB ve ABD tarafından uygulanan yaptırımlar Türkiye'nin Rusya için yeni bir alternatif olmasını gündeme getirdi ve Borsa İstanbul yükselişe devam etti.

Borsa İstanbul'un Mayıs 2022'den İtibaren Yurtdışı Piyasalardaki Satışlara Paralel Hareket Etmesinin Sebepleri 

Yukarıda açıklamaya çalıştığım faktörlerin hemen hepsi bugün için de geçerliğini koruyor ama bunlara eklenebilecek faktörler gündemde. Piyasaları her geçen gün daha fazla endişeye sürükleyen bu yeni faktörleri kendi içinde bir mantık silsilesi halinde listeleyecek olursam:

  1. Ukrayna Savaşı'nın devam ediyor olması
  2. Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya başvurusu ile Rusya'nın bu iki ülke başta olmak üzere Avrupa Birliği'ni daha belirgin bir şekilde tehdit etmeye başlaması. Bu nedenle savaşın yayılmasıyla ilgili endişeler
  3. Özellikle gıda ve enerki krizinin devam etmesiyle ilgili olumsuz beklentiler
  4. Dünyada yüksek enflasyonun devam etmesiyle ilgili olumsuz beklentiler
  5. Rusya'ya yaptırımlar nedeniyle Avrupa Birliği'nde resesyon endişeleri
  6. FED'in enflasyonla mücadele için faizleri yükseltmeye devam etmesi
  7. FED faizleri yükseltse bile özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi nedeniyle maliyetlerdeki artışlar nedeniyle enflasyonu kontrol altına alamama ihtimali
  8. ABD'de yüksek faiz nedeniyle resesyon ihtimali
  9. ABD'de resesyon ve yüksek enflasyon sonucunda stagflasyon endişesi

Bu faktörler küresel risk iştahının daha hızlı azalmasına sebep olarak riskli piyasalardaki satışları güçlendiriyor. Özellikle AB'de ve ABD'de resesyon durumu Türkiye'nin ihracatı için çok olumsuz bir gelişme. Emtia fiyatlarındaki artışın devam etmesi de maliyetlerin yükselişini sürdürmesine, ÜFE'nin yükselmeye devam etmesine sebep oluyor. Bu durum da şirket karlılıklarına olumsuz yönde etki yapacaktır.

Özellikle son günlerde gündemimizde olan bir diğer gelişme ise, "Süper Faizli Bono". Söz konusu bonolarn piyasaya sürülmesi, açıklanan enflasyona karşı koruma sağlayacak olması dikkate alındığında, borsadaki satışları biraz daha artıracak bir etken. Bu bonların çıkması durumunda; dolarizasyonda bir çözülme gündeme gelebilir. Dolar/TL kurunun seviyesinin oldukça etkili olduğu borsa bu yüzden de satış baskısı artabilir.

Diğer taraftan, yaklaşık bir sene içinde seçimlerin yapılacak olması piyasada yeni beklentilerin ortaya çıkmasına yol açabilir. Böyle bir durumda önümüzdeki aylarda yabancı yatırımcı oranında tarihi dip seviyelerinden dönüş başlayabilir. Ayrıca yüksek enflasyonun da bir süre daha devam etme olasılığı yüksek. TCMB'nin politika faizini artırması yönünde piyasanın bir beklentisi de en azından şimdilik yok. Bu durumlar da dikkate alındığında, küresel piyasalarda ani ve çok sert çöküşlerin olmaması koşuluyla, Borsa İstanbul'da geri çekilmeler alım yönünde de değerlendirilebilir.

Borsa İstanbul Sektör Analizleri

Aşağıdaki sektörlerde (alfabetik olarak sıralanmıştır) faaliyet gösteren şirketlerden, satışları artmakta olan, kârlılığı yüksek, finansal yapısı güçlü olan şirketler tercih edilebilir.

  1. Bankalar
  2. Gıda
  3. Elektrik, Gaz ve Su
  4. Kimya, İlaç, Petrol, Lastik ve Plastik Ürünler
  5. Teknoloji, Bilişim

Şimdi bu sektörlerin Borsa İstanbul 100 Endeksiyle olan paritelerinin teknik analizlerine bakalım, sırasıyla.

BANKALAR

Genel olarak bankaların yüksek kârları dikkate alındığında hâlâ ucuz kaldıkları düşünülebilir. Ancak, yabancı yatırımcı payının düşüklüğü bankalarda ciddi bir ralli olmasını geciktiriyor. Bu noktada, seçime yaklaşıldıkça (belki 2022 son çeyreğinden itibaren), yabancı yatırımcı paylarında da artış gündeme gelebilir. O noktada bankalarda daha anlamlı hareketler görülebilir. Aşağıda, Bankacılık Endeksinin (XBANK) Bist100 endeksine oranı (XBANK / XU100 paritesi) uzun vadeli grafiği gösterilmiştir. Uzun vadede ikili dip ihtimali, RSI ile pozitif uyumsuzluk söz konusu. Ayrıca siyah renkteki düşen trend çizgisi kırılmaya çalışılıyor.

 

XBANK/XU100 Uzun vadeli teknik analizi

 

GIDA

Gıda krizinin küresel çapta devam edeceği beklenebilir. Bu nedenle, orta ve uzun vadede gıda sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin kârlılıkları da artabilir.Aşağıda, XGIDA/XU100 paritesinin uzun vadeli haftalık grafik grafiği gösterilmiştir. Özellikle son bir buçuk yılda endekse göre ne kadar ucuz kaldığını grafikten anlayabiliyoruz. Bu sürede gerçekleşen düşen trend çizgisi siyah renkte gösterilmiştir. RSI ile fiyatlar arasında pozitif uyumsuzluk ve RSI'da ikili dip formasyonu grafikte görülebilir.

 

XGIDA/XU100 Paritesi Uzun Vadeli Teknik Analizi (Gıda Sektörü)

 

ELEKTRİK

 

Dünyada enerji krizi devam ediyor ve görünen o ki, bu durum biraz daha şiddetlenecek. Fosil yakıtlardan üretilen enerjiden yenilenebilir enerjiye dönüşüm gün geçtikçe daha fazla önem kazanacak. Aşağıda XELKT/XU100 paritesinin uzun vadeli haftalık grafiği gösterilmiştir. Grafikte siyah renkte gösterilmiş olan düşen trend çizgisi son hafta itibariyle aşılmış görünüyor. Daha net bir kırılış için bu hafta da bu düşen trend çizgisinin üzerinde kapanış gelmesi gerekir. RSI'da da aynı dönemde oluşan düşen trend çizgisi kırılmış durumda.

 

XELKT/XU100 Paritesi teknik analizi

 

KİMYA, PETROL ve PLASTİK

 

Petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin devam etmesi beklenebilir. Buna gerekçe olarak, Ukrayna Savaşı'nın devam etmesi, Rusya'ya yaptırımlar ambargolar, petrol arzının yeni yatırımlar yapılmadığı sürece orta vadede artırılamayacağı, Covid'in dünya gündeminden çıkmaya başlamasıyla mobilitenin artması gösterilebilir. Petrol ve petrolle doğrudan ilgisi olan alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin maliyetleri artacak olsa da, ciroları da artacağından avantajlı olabilirler. Aşağıda XKMYA/XU100 paritesinin uzun vadeli haftalık grafiği gösterilmiştir. Grafiğin sonlarında yeşil renkte gösterilmiş olan direnç çizgisi aşılmaya çalışılıyor. RSI'da da simetrik üçgen formasyonu oluşumu var. Önümüzdeki haftalarda anlamlı bir hareket yaşanma ihtimali var.

 

XKMYA/XU100 Paritesi Uzun Vadeli Teknik Analizi

 

TEKNOLOJİ

Neredeyse her gün yeni bir teknoloji ürünüyle karşılaştığımız zamanlardayız. Teknolojik gelişmeyi yıllar itibariyle bir grafik şeklinde gösterecek olsak çok büyük ihtimalle üstel bir şekilde arttığını görürdük. Yani, kabaca bir benzetme yapacak olursam, bundan 1000 yıl önce yeni bir teknolojinin geliştirilmesi için 200 yıl geçmesi gerekiyordu mesela; bundan 200 yıl önce yeni bir teknoloji için 50 yıl beklemek gerekiyordu; bundan 50 yıl önce yeni bir teknoloji için 5 yıl beklenmeliydi; bundan 10 ylı önce yeni bir teknoloji için 1 yl geçmesi gerekiyordu. İçinde bulunduğumuz zamanlarda ise beklenmesi gereken süre belki de 6 aya daha daha az bir süreye bile düşmüştür.

Böyle baş döndürücü bir hızla gelişimi devam eden teknoloji çağında bu sektörde faaliyet gösteren şirketlerin önlerinde çok büyük fırsatların olduğu kesin. Bu nedenle seçici olunarak bu sektördeki şirketler de orta ve uzun vadeli yatırımlar için tercih edilebilir.

Aşağıda XUTEK/XU100 paritesinin uzun vadeli haftalık grafiği gösterilmiştir. Grafikte uzun avdeli yükselen trend çizgisinin test edilmekte olduğu açıkça gösterilmiştir. Bu destek test edilirken, RSI'nın da 30 seviyesinden dönmeye çalıştığına dikkat edilmeli. Yani, eğer bu seviyelerden dönüş yapmayı başarabilirse uzun vade için oldukça iyi bir getiri potansiyeli taşıyor olabilir.

 

XUTEK/XU100 Paritesi Uzun Vadeli Teknik Analizi

 

 

Burada yazdıklarımı lütfen yatırım tavsiyesi olarak algılamayın. Burada yazdıklarım benim kişisel görüşlerimdir ve bu yazıyı okuyanların yatırımcı profiline, risk iştahına ya da tercihlerine uygun olmayabilir. Bu yüzden, yatırım kararlarınızı alırken risk yönetiminizi yapmanızı ve kendi kararlarınızı almanızı kesinlikle tavsiye ederim. 

XU100 Güncel Teknik Analizi

Son olarak Borsa İstanbul 100 Endeksinin de teknik analizini yaparak yazıyı bitireyim. 

Aşağıda Bist100 günlük grafiği logaritmik ölçekte gösterilmiştir. Grafikte koyu siyah renkte gösterilmiş olan yükselen trend çizgisi düşüşün devam etmesi durumunda destek olarak takip edilebilir. Bu da önümüzdeki günler için yaklaşık 2190 seviyesini gösteriyor.

Grafikte yüksellen fibonacci kanalının 1.618 katsayılı çizgisinin de 21 Nisan 2022'de test edildiğini görüyoruz. Bu seviyeden gelen satışlarla 1 katsayılı fibonacci kanal çizgisine oldukça yaklaştığını görüyoruz.

Grafikte aynı zamanda, 5 ve 22 periyotluk VIDYA hareketli ortalamaları da gösterilmiştir. Bu hareketli ortalamaların birbirini kesmesine göre bir strateji kurulmuş olsaydı 21 Ekim 2021'de endeks 1450 puan seviyelerindeyken alış sinyali ürettikten sonra hâlâ satış sinyali üretmediğini de görüyoruz.

2361 puan seviyesinden geçen 22 periyotluk VIDYA'nın (kırmızı renkteki) kırılması durumunda yatay çizgi ile gösterilmiş olan yükselen trend desteğine doğru geri çekilmenin devam etmesi muhtemeldir. Bu gerçekleşirse o durumda 5 periyotluk VIDYA'nın 22 periyotluk VIDYA'yı yukarıdan aşağı kesip kesmediği takip edilebilir. Zira, daha önceden de 22 periyotluk VIDYA'nın altına indiğinde endeks, 5 periyotluk VIDYA'nın 22 periyotluk üzerinde kalmayı başardığını, sonrasında ise ciddi bir yükselişin yaşandığını grafikten anlayabiliyoruz.

Bist100 endeksinin şu an bulunduğu seviyeden destek alması durumunda ise 2440 puan direnç olarak takip edilebilir. 2440 üzerindeki kapanışlarda 2618 puan hedefe girecektir.

Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Herkese sağlıklı, huzurlu, bol kazançlı günler dilerim.


XU100 Bist100 Güncel Teknik Analizi